Zeven jaar na het leenstelsel betaalt deze generatie de rekening
Wie tussen 2015 en 2023 studeerde staat gemiddeld 21.400 euro in het rood. Vier twintigers over wat die schuld doet met wonen, werken en de vraag of ze ooit een huis kopen.
Sanne (26) rekent het elke maand opnieuw uit. Van haar salaris als verpleegkundige gaat 148 euro naar DUO, en dat blijft zo tot ze 61 is. “Ik snap dat ik heb geleend,” zegt ze. “Wat ik niet snap is dat de bank die schuld wél meetelt bij mijn hypotheek, en de politiek doet alsof dat een detail is.”
Ze is niet de enige. Uit cijfers van DUO die deze redactie opvroeg blijkt dat 1,4 miljoen oud-studenten samen ruim 30 miljard euro aan studieschuld hebben. De gemiddelde schuld van wie onder het leenstelsel studeerde is 21.400 euro, bijna het dubbele van de generatie ervoor.
Wat de compensatie wel en niet doet
De tegemoetkoming van 1.400 euro per studiejaar klinkt als een correctie. In de praktijk dekt het bij de meeste oud-studenten minder dan een kwart van wat ze leenden. Voor Sanne is het 4.200 euro op een schuld van 24.000.
Ik heb niet het gevoel dat ik iets fout heb gedaan. Ik heb het gevoel dat er iets met mij is gedaan.Bram (24), leraar in opleiding, schuld 31.000 euro
Hypotheekadviseurs bevestigen het beeld: bij een schuld van 25.000 euro daalt de maximale hypotheek met ruwweg 20.000 tot 30.000 euro, afhankelijk van de rente. Dat is precies het bedrag waarmee starters op dit moment worden overboden.
Vier verhalen, één patroon
We spraken vier twintigers uit Groningen, Tilburg, Rotterdam en Assen. Ze studeerden verschillende dingen, verdienen verschillend, en kwamen op hetzelfde uit: de schuld bepaalt niet hun dag, maar wel hun planning. Samenwonen wordt uitgesteld. Een opleiding erbij wordt geschrapt.
Verantwoording
Voor dit stuk vroegen we DUO-cijfers op over de periode 2015 tot 2026, spraken we acht oud-studenten waarvan er vier op naam in het artikel staan, en legden we de uitkomsten voor aan twee hypotheekadviseurs en het ministerie van OCW.